Woordenlijst

De termen die u in de bladen tegenkomt, eenvoudig uitgelegd. Deze definities geven houvast; ze vervangen het advies van een zorgprofessional niet.

• **Anorgasmie** : Aanhoudende moeite om een orgasme te bereiken, of geen orgasme ondanks voldoende stimulatie en opwinding. De oorzaken lopen sterk uiteen (stimulatie, context, stress, medicijnen, gezondheid) en ze is aan te pakken. Zie ‘Het orgasme dat op zich laat wachten’.
• **Baarmoedermond** : Onderste deel van de baarmoeder, dat onderin de vagina als een koepel naar voren steekt. Bij sommige vrouwen is hij gevoelig voor druk, bij andere niet.
• **Bekkenbodem** : Geheel van hangmatvormige spieren onderin het bekken, die de blaas, de baarmoeder en de endeldarm ondersteunen. Ze aanspannen en dan loslaten kan het stijgen van het genot begeleiden. Zie ‘De spieren van het genot’.
• **Beschermdoekje (dental dam)** : Dun vierkantje latex of polyurethaan dat op de vulva of de anus wordt gelegd om de overdracht van infecties te beperken bij mond-geslachtscontact of mond-anuscontact.
• **Brede voet** : Verbreding aan het uiteinde van een speeltje voor anaal gebruik. Ze voorkomt dat het speeltje in de endeldarm verdwijnt: een speeltje dat anaal gebruikt wordt, moet er altijd een hebben.
• **Clitoris** : Orgaan van genot, veel groter dan het lijkt: alleen de eikel is zichtbaar; het lichaam, twee benen (de zwellichaamschenkels) en twee bollen lopen naar binnen door, rond de ingang van de vagina. Zie ‘De kaart van het lichaam’.
• **Clitoriseikel** : Zichtbaar deel van de clitoris, ongeveer zo groot als een erwt, zeer rijk aan zenuwuiteinden. Voor veel vrouwen is dit het gevoeligste punt van de vulva.
• **Clitorishoofdje (clitoriskap)** : Huidplooi die de eikel van de clitoris bedekt en beschermt. Ze trekt meer of minder terug naarmate de opwinding toeneemt.
• **Condoom** : Barrière van latex of polyurethaan die de doorgang van vloeistoffen beperkt. Er bestaat er een voor de penis (extern) en een voor de vagina (intern). Een condoom gebruikt u nooit opnieuw.
• **Cunnilingus** : Stimulatie van de vulva met mond en tong. Zie ‘De vulva kussen’.
• **Dyspareunie** : Pijn tijdens het vrijen, bij de ingang of dieper. Ze hoeft nooit gewoon verdragen te worden: ze is te plaatsen, te verzachten en reden voor een consult als ze aanhoudt. Zie ‘Pijnlijke seks’.
• **Edging** : Het orgasme naderen, vlak ervoor vertragen of stoppen en dan weer opbouwen. De opwinding stijgt dan in golven. Het is een praktijk uit de ervaring, geen methode die door klinisch onderzoek is bevestigd. Zie ‘Edging’.
• **Fornix (zakje van Douglas)** : Holte in de vaginawand rond de baarmoedermond. Er zijn er vier; in de kliniek duidt ‘zakje van Douglas’ vooral de achterste fornix aan, de diepste.
• **G-spot** : Zone in de voorwand van de vagina, enkele centimeters van de ingang, die sommige vrouwen als zeer gevoelig beschrijven. Specialisten discussiëren over wat ze precies is (een aparte zone, of de inwendige verlenging van de clitoris); ligging en gevoeligheid verschillen. Zie ‘De G-spot’.
• **Glijmiddel** : Gel of vloeistof die wrijving vermindert. Op waterbasis past het bij alle condooms en speeltjes; op siliconenbasis gaat het langer mee maar beschadigt het siliconen speeltjes; op oliebasis maakt het latex broos.
• **Grote en kleine schaamlippen** : Huidplooien rond de ingang van de vagina. De grote schaamlippen liggen het meest aan de buitenkant; de kleine, aan de binnenkant, verschillen sterk van vrouw tot vrouw in grootte, vorm en kleur.
• **Instemming** : Vrije, duidelijke toestemming die op elk moment kan worden ingetrokken. Ze wordt onderweg gecheckt, met korte vragen en een afgesproken woord om te stoppen. Zie ‘Ja zeggen, stop zeggen’.
• **Meerdere orgasmes** : Meerdere orgasmes die kort na elkaar komen, soms zonder dat de opwinding helemaal zakt. Ze zijn geen doel en niet de norm. Zie ‘Meerdere orgasmes’.
• **Menopauze** : Definitieve stopzetting van de menstruatie. De daling van de hormonen kan het vaginale slijmvlies droger en kwetsbaarder maken; er bestaan glijmiddelen en behandelingen.
• **Natheid** : Natuurlijke vochtigheid van de vagina, die toeneemt met opwinding. Ze verschilt naargelang het moment in de cyclus, de leeftijd, medicijnen, vermoeidheid en context: weinig nat zijn betekent niet weinig zin hebben. Zie ‘Natheid en glijmiddel’.
• **Opwinding** : Geheel van veranderingen in lichaam en aandacht die voorbereiden op genot: toestroom van bloed naar de vulva, natheid, zwelling, spierspanning. Ze stijgt, kan weer zakken en weer stijgen. Zie ‘De fasen van opwinding’.
• **Orgasme** : Hoogtepunt van genot met onwillekeurige samentrekkingen van de bekkenbodemspieren, gevolgd door ontspanning. Het wordt heel verschillend beleefd van persoon tot persoon, en van keer tot keer.
• **Perineum (gebied tussen vulva en anus)** : Spierzone tussen de vulva en de anus. Het hoort bij de bekkenbodem: de spieren ervan trekken samen tijdens het orgasme.
• **Regelmaat** : Exact dezelfde beweging aanhouden, met dezelfde snelheid en dezelfde druk, wanneer het orgasme nadert. Zie ‘De regelmaat’.
• **Seksspeeltje** : Voorwerp dat bedoeld is voor seksueel genot (vibrator, vaginaal of anaal speeltje, clitorisstimulator…). Kies het in een wasbaar, veilig materiaal. Zie ‘De gebruiksaanwijzing’.
• **Soa** : Seksueel overdraagbare aandoening. Sommige geven geen enkel symptoom: alleen een test spoort ze op. Zie ‘Condooms en soa-tests’.
• **Vagina** : Spierkanaal van de ingang van de vulva tot de baarmoedermond. De wanden zijn gevoeliger in het eerste derde deel, bij de ingang.
• **Vaginisme** : Onwillekeurige samentrekking van de spieren rond de ingang van de vagina, waardoor penetratie pijnlijk of onmogelijk wordt. Het is te behandelen, met een zorgprofessional.
• **Vrouwelijke ejaculatie** : Afgifte van vocht tijdens opwinding of orgasme bij sommige vrouwen. Ze is niet verplicht en geen teken van succes. Zie ‘Vrouwelijke ejaculatie’.
• **Vulva** : Geheel van de uitwendige geslachtsorganen: de clitoris, de grote en kleine schaamlippen, de ingang van de vagina en die van de urinebuis. Men zegt vaak ‘vagina’ voor ‘vulva’: het zijn twee verschillende dingen.